.
 
 
 
ว่าด้วยวิวัฒนาการ และวัฒนธรรม
 
 

สองอย่างนี้... มาเกี่ยวข้องกันได้ยังไง?
 
 

 
 
 
 
 
ตามหลักการวิวัฒนาการแล้ว สิ่งมีชีวิตต้องมีการปรับตัวให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป อาจจะเหลือสปีชี่ส์เดิมอยู่ในสถานที่เดิมอย่างแร้นแค้น โดยที่งอกสปีชีส์ใหม่อยู่ในสถานที่เดิม หรือออกไปยังสถานที่ใหม่ แต่ถ้าไม่มีการวิวัฒนาการแล้วสิ่งมีชีวิตนั้นก็จะสูญพันธุ์

ส่วนวัฒนธรรม จริงๆก็เป็นสิ่งที่ต้องเปลี่ยนแปลงไม่หยุดอยู่แล้ว คล้ายกับสิ่งมีชีวิต... เพราะฉะนั้นถ้าที่จะเชื่อมโยงทั้งสองสิ่งนี้เข้าด้วยกันได้ ก็ขอให้ลองคิดว่าวัฒนธรรมเป็นสิ่งมีชีวิตดู
 
 
 


เท่าที่เรียนวิชาวัฒนธรรมไทยมา พบว่าวัฒนธรรมแทบทุกอย่างของไทยตอนนี้ประสบปัญหาเหมือนๆกันคือ ไม่มีใครสนใจดูแล ถ้าเทียบเป็นสิ่งมีชีวิตคงต้องเรียกว่าใกล้สูญพันธุ์ และถ้าถามว่าจะแก้ปัญหานั้นอย่างไร คำตอบอาจจะไม่ใช่แค่การ "อนุรักษ์" พันธุ์เดิมให้คงอยู่ แต่ต้องคำนึงถึงการ "วิวัฒนาการ" ให้มีชีวิตใหม่ขึ้นมาด้วยต่างหาก


ยกตัวอย่างง่ายๆเช่นในกรณี "ดนตรีไทย" ปัจจุบันยังมีคนเล่นอยู่แต่ก็ไม่ได้นิยมเฟื่องฟูเหมือนเดิมอีกต่อไปแล้ว ถ้าจะให้ทุกบ้านหันมาเล่นระนาดเล่นขิมก็คงจะทำไม่ได้ แต่ถ้าจะเก็บอนุรักษ์ไว้เฉยๆก็ไม่แน่ว่าอนาคตข้างหน้าจะมีใครฟัง...
 
ถ้าหากจะผสมผสานกับการวิวัฒนาการ ขอยกตัวอย่างที่ชอบมากคือวง Yoshida Brothers ของญี่ปุ่น เป็นวงที่เล่นชามิเซ็นได้ถึงพริกถึงขิงมาก สามารถเล่นได้ทั้งแบบญี่ปุ่นนิยมสุดๆ และมีหลายเพลงที่นำมาผสมกับเครื่องดนตรีสากลสมัยใหม่(โดยเฉพาะวงร็อค) ออกมาได้น่าทึ่งมากๆ! ทำให้ผู้คนนอกญี่ปุ่นรู้จักเครื่องดนตรีที่เรียกว่าชามิเซ็นมากขึ้นและประสบความสำเร็จอย่างดี
 

 


ถ้าให้เทียบในไทย ส่วนตัวแล้วเราประทับใจพี่เก่ง The voice (+ความคิดสร้างสรรค์ของโจอี้บอย) มากๆ ที่สามารถนำวัฒนธรรมไทยมาผสมผสานกับวัฒนธรรมสากลได้อย่างลงตัว ทั้งดนตรี ทั้งการแสดง ทั้งการตีความใหม่ ที่สามารถทำให้รู้สึกว่าวัฒนธรรมไทย "เจ๋ง" ได้ รู้สึกว่าสิ่งนี้ยังเป็นสิ่งที่ขาดสำหรับการรับรู้ของเด็กรุ่นใหม่ คือส่วนใหญ่จะมองว่าวัฒนธรรมไทยเชย เก่า เป็นของไว้รองรับพิธีกรรม พิธีการสูงส่ง ควรเก็บไว้บนหิ้ง ฯลฯ มากกว่าจะมองว่ามัน "เจ๋ง"

 
 
 

ถ้าถามเราว่าจะแก้ปัญหานี้อย่างไร การนำวัฒนธรรมที่หยุดนิ่งอยู่กับที่มาล่อใจเด็กรุ่นใหม่ให้สนใจก็คงจะไม่ได้ผล(...?) เพราะฉะนั้นบางทีอาจจะถึงเวลาที่จะต้องหันกลับมาครุ่นคิดว่า เราสามารถที่จะ "วิวัฒน์" ให้วัฒนธรรม มี "พัฒนาการ" ขึ้นมาได้อย่างไรบ้าง แทนที่จะอนุรักษ์เก็บไว้ขึ้นหิ้งบูชาอย่างเดียว

สิ่งหนึ่งที่เราเชื่อ คือก่อนที่เราจะก้าวไปข้างหน้าได้ เราต้องรู้จักรากเหง้าของตัวเองให้ดีเสียก่อน และยิ่งในอนาคตข้างหน้าที่เราจะต้องก้าวไปหา "อาเซียน" ถามจริงๆว่ามีสักกี่คนที่จะตอบได้ว่าวัฒนธรรมไทยของเรามีอะไรบ้าง พร้อมหรือยังที่จะบอกชาวเพื่อนบ้านของเราว่าเรา "เจ๋ง" ยังไง
 


ก็ขอฝากไว้สำหรับใครที่มีโอกาสจะสร้างผลงานใหม่ๆไม่ว่าจะแขนงไหน... อย่าวิ่งไปข้างหน้าอย่างเดียว เหลียวหลังมามองบ้าง แล้วนำเอาสิ่งมีชีวิตที่ถูกทิ้งไว้ข้างหลังมากับเราด้วย มาช่วยกันทำให้มันมีชีวิตใหม่ เกิดสปีชีส์ใหม่ที่ดีกว่าเดิม
 

ดีกว่าพอมารู้สึกตัวทีหลัง สิ่งมีชีวิตนั้นก็ถูกทิ้งให้ตายอย่างเดียวดายเสียแล้ว
 
 
 
 
 
 
.

edit @ 21 Apr 2013 16:14:23 by Gaderiel's Blog

Comment

Comment:

Tweet

Hot! Hot! Hot!
มีปัญหาเสมอเวลาคิดว่า "วัฒนธรรมไทย" คืออะไร
ไม่รู้ ไม่ชัดเจน ไม่ไปสักทาง

#1 By iamdozenist on 2013-04-27 00:47